Phần lớn rượu vang chúng ta uống được đóng trong chai 750 ml quen thuộc. Nhưng rượu vang còn có những chai nhỏ hơn và lớn hơn rất nhiều – một số mang những cái tên vô cùng “hoành tráng”, lấy cảm hứng từ các vị vua và nhân vật trong Kinh Thánh. Dưới đây là hướng dẫn đơn giản về các kích cỡ chai phổ biến, tên gọi của chúng và lý do vì sao kích cỡ chai quan trọng hơn bạn nghĩ.

Chai cỡ nhỏ

• Piccolo hay Split – 187,5 ml. Bằng một phần tư chai tiêu chuẩn, khoảng một ly đầy. Thường gặp với Champagne và vang sủi trên máy bay, trong minibar khách sạn hay tại các sự kiện.
• Demi hay nửa chai – 375 ml. Bằng nửa chai tiêu chuẩn, vừa đủ hai ly cho bữa trưa, hoặc khi bạn chỉ muốn uống một hai ly mà không cần mở cả chai. Vang ngọt như Sauternes thường được bán ở cỡ này.
• 500 ml. Kích cỡ truyền thống của một số loại vang ngọt, nổi bật là Tokaji của Hungary, và ngày càng được dùng cho các loại vang khác.

Chai tiêu chuẩn – 750 ml

Chai 750 ml là chuẩn quốc tế cho cả vang tĩnh lẫn vang sủi. Một chai rót được khoảng năm đến sáu ly, lý tưởng để chia sẻ trong bữa ăn của hai đến bốn người. Các chai cỡ lớn bên dưới thường được tính theo số chai tiêu chuẩn mà chúng chứa.

Chai cỡ lớn

Chai lớn thường được gọi chung là large format. Tên gọi chủ yếu xuất phát từ truyền thống vùng Champagne; vùng Bordeaux có một số tên khác cho cùng dung tích.

• Magnum – 1,5 lít (bằng 2 chai tiêu chuẩn). Cỡ chai lớn được yêu thích nhất, được giới sưu tầm ưa chuộng và rất hợp cho những bữa tiệc tối.
• Jeroboam – 3 lít (4 chai) ở Champagne và Burgundy. Ở Bordeaux, chai 3 lít được gọi là Double Magnum.
• Rehoboam – 4,5 lít (6 chai), chủ yếu dùng cho Champagne.
• Methuselah – 6 lít (8 chai). Ở Bordeaux, cỡ này được gọi là Imperial.
• Salmanazar – 9 lít (12 chai) – trọn một thùng rượu trong một chai.
• Balthazar – 12 lít (16 chai).
• Nebuchadnezzar – 15 lít (20 chai), đặt theo tên vị vua thành Babylon.

Còn có những chai lớn hơn nữa như Melchior 18 lít, nhưng rất hiếm, thường chỉ được làm cho những dịp đặc biệt hoặc để trưng bày.

Vì sao vang trong chai Magnum “già” đẹp hơn?

Nhiều nhà sưu tầm và nhà làm rượu cho rằng Magnum là kích cỡ lý tưởng để ủ vang lâu năm. Có những lý do rất thuyết phục:

• Ít oxy hơn trên mỗi ly rượu. Khoảng không khí nhỏ giữa mặt rượu và nút chai trong Magnum gần như bằng chai tiêu chuẩn, nhưng lượng rượu thì gấp đôi. Vì vậy rượu oxy hóa và phát triển chậm hơn, hài hòa hơn.
• Nhiệt độ ổn định hơn. Lượng rượu lớn phản ứng chậm hơn với thay đổi nhiệt độ, giúp rượu ít bị ảnh hưởng bởi những dao động nhỏ khi bảo quản và vận chuyển.
• Phát triển lâu hơn, nhiều tầng hương hơn. Do quá trình lão hóa diễn ra chậm, rượu trong Magnum giữ được độ tươi lâu hơn và hình thành hương vị phức hợp hơn theo năm tháng.

Những chai cực lớn cũng rất tuyệt, nhưng khó bảo quản, di chuyển và rót hơn. Riêng với Champagne, quá trình lên men lần hai thường diễn ra trong chai từ cỡ nửa chai đến Jeroboam; các chai nhỏ hơn hoặc lớn hơn thường được chiết từ rượu đã lên men trong chai khác.

Chọn kích cỡ phù hợp

• Nửa chai rất hợp cho bữa tối hai người, khi muốn thử một loại vang mới hoặc kết hợp mỗi món ăn với một loại vang khác nhau.
• Chai tiêu chuẩn là lựa chọn linh hoạt nhất cho bữa ăn hằng ngày và làm quà.
• Magnum và lớn hơn tạo điểm nhấn ấn tượng cho tiệc mừng, đám cưới hay sự kiện doanh nghiệp – và là món quà đáng nhớ cho người yêu vang có hầm rượu riêng.

Khi phục vụ chai lớn, hãy chuẩn bị trước: ướp lạnh một chai Magnum Champagne mất nhiều thời gian hơn hẳn chai thường, và chai nặng nên được rót bằng hai tay, một tay đỡ đáy, một tay giữ cổ chai.

Lời kết

Từ chai Piccolo nhỏ xinh đến Nebuchadnezzar đồ sộ, mỗi kích cỡ chai đều có khoảnh khắc riêng. Chai nhỏ tiện lợi, chai tiêu chuẩn là “người hùng” hằng ngày, còn Magnum là lựa chọn yêu thích của người sành vang để cất giữ và chia sẻ. Mời bạn khám phá các dòng vang và vang sủi với nhiều kích cỡ khác nhau tại cửa hàng Vinoteka, và đọc thêm nhiều bài hướng dẫn trên blog của chúng tôi.