Bước vào một cửa hàng rượu vang, nhiều người dễ cảm thấy “choáng ngợp”: hàng trăm nhãn chai, hàng chục giống nho và vùng sản xuất khắp thế giới. Tin vui là hầu hết các chai vang đều thuộc về một trong sáu loại chính. Chỉ cần nắm được chúng, việc chọn vang cho bữa tối, làm quà hay thư giãn cuối ngày sẽ trở nên đơn giản và thú vị hơn rất nhiều.

1. Vang đỏ

Vang đỏ được làm từ nho vỏ sẫm màu, lên men cùng với vỏ nho. Chính vỏ nho mang lại màu sắc, phần lớn hương vị và tannin – cảm giác hơi khô, se nhẹ trên nướu và lưỡi.

• Vang đỏ nhẹ như Pinot Noir hay Gamay (Beaujolais): mượt mà, thơm hương quả mọng đỏ.
• Vang đỏ vừa như Merlot, Sangiovese (Chianti) hay Tempranillo (Rioja): cân bằng giữa trái cây, độ tươi và cấu trúc.
• Vang đỏ đậm như Cabernet Sauvignon, Syrah/Shiraz hay Malbec: giàu vị, mạnh mẽ, hương quả sẫm màu và tannin chắc.

Gợi ý món ăn: món càng đậm đà thì vang càng nên đậm. Pinot Noir rất hợp với vịt hoặc cá hồi nướng, còn Cabernet Sauvignon tỏa sáng bên bít tết, thịt cừu hay bò lúc lắc.

2. Vang trắng

Vang trắng thường được làm từ nho vỏ xanh; nước nho được ép tách khỏi vỏ trước khi lên men. Vì vậy vang trắng gần như không có tannin, điểm nhấn nằm ở sự tươi mát và hương thơm.

• Vang trắng tươi, thơm như Sauvignon Blanc, Riesling hay Pinot Grigio: chua thanh, sảng khoái.
• Vang trắng đậm như Chardonnay ủ gỗ sồi hay Viognier: tròn vị, béo hơn, đôi khi có hương vani, bơ hay bánh mì nướng.

Gợi ý món ăn: vang trắng tươi rất hợp với hải sản, salad, rau thơm và chanh – người bạn đồng hành tự nhiên của gỏi cuốn hay cá hấp. Vang trắng đậm hợp với gà nướng, món sốt kem và tôm hùm.

3. Vang hồng (Rosé)

Vang hồng được làm từ nho đỏ, nhưng nước nho chỉ tiếp xúc với vỏ trong thời gian ngắn, thường chỉ vài giờ. Nhờ vậy rượu có màu hồng xinh mà vẫn nhẹ nhàng, tươi mát. Phong cách rất đa dạng, từ hồng nhạt và khô như vang vùng Provence đến đậm màu, nhiều vị trái cây hơn.

Gợi ý món ăn: rosé khô cực kỳ dễ kết hợp: hải sản nướng, món Địa Trung Hải, salad, hoặc đơn giản là nhâm nhi trong một buổi chiều nắng Sài Gòn.

4. Vang sủi bọt

Bọt khí trong vang sủi là CO2 sinh ra trong lần lên men thứ hai. Với phương pháp truyền thống – dùng cho Champagne, Cava và nhiều loại vang sủi cao cấp – lần lên men này diễn ra ngay trong chai, cho bọt mịn và hương bánh mì nướng, bánh brioche. Với phương pháp bồn kín – dùng cho Prosecco – quá trình diễn ra trong bồn lớn chịu áp lực, giữ cho rượu thơm trái cây và tươi trẻ.

Gợi ý món ăn: vang sủi không chỉ dành cho tiệc mừng. Độ chua và bọt khí giúp “cắt” vị béo của món chiên, món mặn rất tốt: tempura, chả giò, hàu tươi hay gà rán. Tham khảo các dòng Champagne và vang sủi của Vinoteka cho dịp sắp tới của bạn.

5. Vang ngọt và vang tráng miệng

Vang ngọt giữ lại một phần đường tự nhiên của nho. Có nhiều cách để làm: thu hoạch nho muộn khi đã rất chín; dùng nho nhiễm “nấm quý” Botrytis cinerea như Sauternes hay Tokaji; để nho đóng băng trên cây để làm vang băng (ice wine); hoặc dừng lên men sớm như Moscato d’Asti nhẹ nhàng, hơi sủi.

Gợi ý món ăn: vang nên ngọt ít nhất bằng món tráng miệng. Vang ngọt còn tuyệt vời với phô mai xanh và gan ngỗng, khi vị ngọt cân bằng vị mặn và béo.

6. Vang cường hóa

Vang cường hóa được bổ sung rượu mạnh chưng cất từ nho, giúp tăng nồng độ cồn và – nếu thêm vào trong lúc lên men – giữ lại vị ngọt tự nhiên. Nổi tiếng nhất là Port của Bồ Đào Nha, Sherry của miền nam Tây Ban Nha và Madeira. Phong cách trải dài từ Sherry Fino khô hoàn toàn đến Port Ruby, Tawny ngọt ngào, đậm đà.

Gợi ý món ăn: Sherry khô là cặp đôi kinh điển với ô liu, hạnh nhân và giăm bông muối; Port hợp với sô-cô-la đen và phô mai lâu năm.

Nhiệt độ phục vụ

Nhiệt độ ảnh hưởng rất lớn đến hương vị, nhất là ở xứ nóng:

• Vang sủi: ướp lạnh, 6–8°C.
• Vang trắng nhẹ và vang hồng: 8–10°C.
• Vang trắng đậm: 10–13°C.
• Vang đỏ nhẹ: 13–15°C – cho vào tủ lạnh một lúc ngắn là vừa.
• Vang đỏ đậm: 16–18°C, ở Việt Nam nghĩa là mát hơn nhiệt độ phòng một chút.
• Vang ngọt và vang cường hóa: vang trắng ngọt nên ướp lạnh; Port và các loại cường hóa đậm nên hơi mát.

Tìm loại vang bạn yêu thích

Không có loại vang đúng hay sai – chỉ có loại hợp với khẩu vị, món ăn và khoảnh khắc của bạn. Cách khám phá hay nhất là nếm hai phong cách đối lập cạnh nhau, chẳng hạn Sauvignon Blanc tươi mát và Chardonnay béo tròn, hay Pinot Noir nhẹ nhàng và Cabernet Sauvignon mạnh mẽ. Bạn sẽ nhanh chóng nhận ra mình thích gì nhất.

Sẵn sàng bắt đầu? Hãy ghé cửa hàng Vinoteka hoặc đọc thêm các bài hướng dẫn trên blog của chúng tôi.